سال تحصيلي ۹۱-۹۰ را به همه شما عزيزان تبريك گفته و براي همه شما موفقيت و سربلندي آرزومندم.

دبير شيمي

دستغيب

بامــدادان که تفـــاوت نکــند لــيل و نــــــهار
خوش بود دامن صــــحرا وتـــــماشاي بهــار

کــوه صـحرا و درخــتان هــمه در تسبيحــند
نه همــه مسـتمعــان فــهم کــنند اين اســــرار

بلبــــلان وقت گــل آمـد که بنالند از شـــــوق
نـه کم از بلبل مســـتي تو بنال اي هوشـــــيار

 عید بر همه شما مبارک باد

سلام بر همه دانش آموزهای گلم

مطلبی در باره ورمی کمپوست خواسته بودید که برایتان آورده ام امید است که مورد توجه قرار گیرد.

با تشکر دستغیب

ورمی کمپوست

ورمی کمپوست یک کود بیو ارگانیک بسیار نرم، سبک، تمیز و بی‌بو بوده و بهترین جایگزین برای کودهای شیمیایی به منظور تولید محصولات سالم و اورگانیک می‌باشد. ورمی کمپوست از طریق کرم ها به دست می آید.

ورمی کمپوست با دارا بودن درصد بسیار بالای پروتئین، حاوی مواد مغذی قابل استفاده برای پرورش ماهی، خوراک دام و طیور و نیز تولید محصولات بهداشتی و دارویی می‌باشد.  

خواص ورمی کمپوست:  

*        سبک و فاقد هرگونه بو

*        عاری از علفهای هرز

*        حاوی میکروارگانیسم های هوازی مفید مانند ازتو باکتری‌ها

*        بالا بودن میزان عناصر اصلی غذایی در مقایسه با سایر کودهای آلی

*        دارا بودن عناصر میکرو مانند آهن روی و منگنز

*        دارا بودن مواد محرکه رشد گیاهی نظیر ویتامین‌ها به ویژه ویتامین ب ۱۲

*        قابلیت بالای نگهداری آب و مواد غذایی

*        فرآوری آسان و سریع‌تر از بیوکمپوست

*        عاری از باکتری‌های غیر هوازی قارچ‌ها و میکروارگانیسم‌های پاتوژن

*        اصلاح کننده خصوصیات فیزیکوشیمیایی و بیولوژیکی خاک

*        وجود عناصر ازت، فسفر، پتاسیم، کلسیم، آهن، روی، مس و منگنز

*        استفاده از ورمی کمپوست در تهیهٔ چای کمپوست.

آقا امیر سؤال زیر را مطرح کرده اند که سؤال و جواب آن برای همه شما عزیزان مفید خواهد بود.

سؤال: سیستم کاملا منزوی ( ایزوله ) چیست یک مثال بگویید؟

سامانه کاملاً منزوی وجود ندارد مثلاً فلاسک چای سامانه منزوی می باشد در صورتی که تا زمانی که با محیط تبادل گرمایی نداشته باشد.

 ولی بعد از مدت زمانی مثلاًبعد از ۲۴ یا ۳۶ ساعت (به نوع فلاسک بستگی دارد) چای درون آن سرد می شود در این صودت مانند سامانه بسته می باشد.

دبیر شیمی: دستغیب

با سلام به همه دانش آموزان عزیزم

مطلب زیر را به همه شما بخصوص کلاس اولی های خوبم تقدیم می کنم. امیدوارم لذت ببرید.

علت اختلاف دما در لايه هاي مختلف هوا كره چيست ؟

هوا بر اساس تغييرات دما به چهار لايه تروپوسفر، استراتوسفر ، مزوسفر و ترموسفر تقسيم مي شود:

1. در تروپوسفر با افزايش ارتفاع ، دما كاهش مي يابد . زیرا هر چه از سطح زمین دور تر شویم گرمای منعکس شده از زمین که از خورشید گرفته است کمتر هوا را گرم می کند ، از  طرفی با افزایش ارتفاع غلظت هوا کاهش می یابد و قابلیت جذب مستقیم انرزی حرارتی خورشید به وسیله هوا کمترمی شود و دما کاهش می یابد.
2. در استراتوسفر با افزايش ارتفاع ، دما افزايش مي يابد زيرا اوزون موجود در اين لايه پرتو هاي فرابنفش نور خورشيد را جذب مي كند و ضمن تبديل شدن به اكسيژن پرتوهاي فرو سرخ توليد
   مي كند كه موجب گرم شدن اين لايه مي شود .
3. در مزوسفر با افزايش ارتفاع دما كاهش مي يابد زيرا در آن پديده ي گرمازايي انجام نمي شود و با افزايش ارتفاع غلظت هوا كاهش مي يابد و دما هم كاهش مي يابد .
4. در ترموسفر با افزايش ارتفاع به علت جذب پرتوهاي فرابنفش با طول موج كوتاه دما افزايش
   مي يابد .

 سلام به همه دانش آموزهاي ايران زمين

يكي از دانش آموزهاي گل به نام شيما سوالي مطرح كرده است كه سوال و جواب آن براي همه شما قابل استفاده است.

                                                                                                                             دبير شيمي دستغيب

سوال: بر اساس تعریف انرژی یونش انرژي لازم براي خارج كردن يك مول الكتريكي از يك اتم X در حالت گازي و ايجاد يك يون يك بار مثبت در حالت گازي را انرژي نخستين يونش گويند.  چرا بايد حالت گازي باشد؟

این تعریف استانداردی برای انرژی یونش است. هدف این است که ماده را به صورت اتم درآورند چون در حالت گازی تبدیل ماده به اتم های خنثی آسان تر است، انرژی یونش در حالت گازی انجام می شود. همچنین در حالت گازي تاثیر اتم ها بر یکدیگر که ممکن است خطا در تعیین این انرژی ایجاد نماید، به حداقل می رسد زیرا فاصله ی اتمها از یکدیگر زیاد بوده و با هم برهم کنشی ندارند.
در حالت مایع هم ممکن است ماده به صورت گونه های جدا از هم در آید اما بیش تر مواقع به صورت یوني در محلول هستند درحالی که هدف ما تولید اتم های خنثی است نه یون، تا بتوانیم میزان این انرژی را به درستی تعیین کنیم.

سلام به همه همکاران گرامی و دانش آموزهای خوبم

مقاله زیر را بخوانید و لذت ببرید                                             دبیر شیمی شما دستغیب

روز جهاني مول

شیمیست ها در ساعت 6.02 بعد از ظهر یا صبح ، 23 اکتبر هر سال به افتخار عدد مول جشن می گیرند . آمادئو آووگادرو دانشمندی است که مطالعات با ارزشی در شیمی انجام داده است.23 اکتبر مصادف است با اول آبان.

راستی می دانید که یک معلم شیمی در سال ۱۹۹۱ این روز را معرفی کرد که روز و ماه آن    (۲۳ ماه دهم میلادی یعنی اکتبر) برابر با ۱۰^۲۳ و ساعت  ۶ و ۲ دقیقه همان ۰۲/۶ است که روی هم می شه عدد آووگادرو. 

خلاصه ای از  سرگذشت آمادئو آووگادرو این شيمي فيزيکدان ايتاليايي را در همین وبلاگ ببینید.

چنانچه درباره برگزاری هرچه بهتر این روز  پیشنهاداتی داشته باشید استقبال می کنیم.

با تشکر فراوان  و آرزوی موفقیت برای شما 

سال تحصیلی جدید را به همه همکاران و دانش آموزان عزیز تبریک می گویم و امیدوارم که سال سرشار از موفقیت داشته باشید  

امید است که امسال در فعال سازی هرچه بیشتر وبلاگ همکاری صمیمانه ای داشته باشیم

متشکرم دستغیب (دبیر شیمی) 

سلام

یک مطلب چالش برانگیز برای شما دانش آموزان خوب

چرا دمای ذوب گالیم نسبت به آلومینیوم به طور غیرعادی پایین است؟

دلیل پایین بودن دمای ذوب گالیم کوچک تر بودن آن نسبت به آلومینیم  است، زیرا می دانید با بزرگ شدن اتم، قدرت نیروهای واندروالسی افزایش می یابد و با افزایش نیروهای بین مولکولی، مولکول ها با استحکام بیش تری به هم متصل می شوند و درنتیجه نقطه ذوب و جوش بالا می رود و بالعکس با کوچک شدن و کاهش شعاع اتمی، نقطه ذوب و جوش کاهش می یابد.

شعاع اتمی گالیم از شعاع اتمی آلومینیم  كم تر است. چنان چه به موقعیت این دو عنصر در جدول تناوبی نگاهی بیاندازید، مشاهده می‌فرمائید كه قبل از آلومینیم ، عناصر واسطه قرار ندارند و در واقع آرایش الكترونی آلومینیم  عبارت است از:                                                                                                    ₁₃Al: 1S²,2S²,2P⁶,3S²,3P¹
اما قبل از اتم گالیم دوره‌ی اول فلزات واسطه قرار گرفته‌اند، به عبارت دیگر آرایش الكترونی گالیم عبارت است از:
                                                                                                            ₃₁Ga:1S²,2S²,2P⁶,3S²,3P⁶,3d¹⁰,4S²,4P¹  
در نگاه اول انتظار می‌رود كه چون اتم گالیم دارای یك لایه الكترونی بیش تر از آلومینیم  است، شعاع آن نیز بیش تر باشد، اما به دلیل اینكه اتم گالیم دارای اوربیتال های d است، و اوربیتال های d نیز اثر پوششی كمی روی الكترون های خارجی تر از خود دارند، پروتون های موجود در هسته، الكترون های لایه ظرفیت را با قدرت و نفوذ بیش تری به سمت خود می‌كشند. اتم آلومینیم  دارای 13 پروتون در هسته و 13 الكترون است. این اتم تنها دارای اوربیتال های S و P می‌باشد. اوربیتال S كه كروی بوده و از هیچ طرف نمی‌توان به آن نفوذ پیدا كرد و وجود آن سبب می‌شود كه پروتون های هسته با قدرت زیادی نتوانند الكترون های لایه ظرفیت را به سمت خود بكشانند. اوربیتال P نیز دمبلی شكل بوده و وجود سه اوربیتال P در سه جهت نیز سبب پوشش نسبتاً زیادی می‌شود و دوباره سبب می‌شود كه قدرت نفوذ پروتون ها روی الكترون ها كاهش یابد. اما اتم گالیم دارای 31 پروتون در هسته می‌باشد. الكترون ها نیز در اوربیتال هایی واقع شده‌اند كه یك سری از آن ها اوربیتال d است. شكل اوربیتال d طوری است كه دارای حفره‌های زیادی می‌باشد و درنتیجه قدرت كششی 31 پروتون روی الكترون های لایه ظرفیت زیاد بوده و می‌توانند آن ها را با شدت بیش تری به سمت خود بكشند، درنتیجه فاصله بین لایه‌های الكترونی و اوربیتال ها كاسته شده و درنتیجه شعاع اتمی آن كاهش می‌یابد.

موفق باشید

با سلام به همه دانش آموزهای گلم  سوالی را یکی از دانش آموزهای خوب مطرح کرده که سوال و جواب آن را برایتان نوشته ام چون سوال خیلی جامع است در واقع مروری بر مطالب فصل۲ شیمی۲ می باشد که برای همه کلاس دومی ها و بقیه پایه ها مفید است. امید است مورد توجه قرارگیرد. منتظر سوالات خوب شما عزیزان هستم.

                                                                                                                  متشکرم         دبیر شیمی شما دستغیب

 چرا وقتی در جدول تناوبی از بالا به پایین می آییم شعاع و خاصیت و فلزی و اثر پوششی و حجم افزایش مییابد و انرژی یونش و الکترونگاتیوی و خاصیت نافلزی و بار موثر هسته کاهش می یابدو اگر میشود همین موارد را از چپ به راست هم توضیح دهید.

پاسخ همه ی این موارد به بار موثر هسته برمی گردد. بار موثر هسته یعنی میزان بار مثبت خالصی که از طرف هسته بر روی الکترونهای اتم اعمال می شود، هر چه بار موثر هسته بر روی الکترونها بیشتر باشد و هسته با قدرت بیشتری، الکترونها را به سمت خود جذب نماید،
- خاصیت فلزی کاهش می یابد (زیرا خاصیت فلزی یعنی الکترونها راحت تر از احاطه ی هسته خارج شوند و وارد دریای فلزی شوند)
-شعاع کاهش می یابد (البته در مورد اتمهایی که دارای تعداد لایه الکترونی یکسانی باشند)
- حجم کاهش می یابد
- اثر پوششی افزایش می یابد.
- الکترونگاتیوی افزایش می یابد زیرا با مثبت تر شدن بیشتر هسته، هسته تمایل بیشتری به جذب الکترون دارد و ...

برای مقایسه بار موثر هسته از سه عامل كمك می گیریم. ابتدا و مهمتر از همه
1) تعداد لایه های الكترونی كه هر چه تعداد لایه های الكترونی بیشتر باشد، بار موثر كمتر می باشد. اما بار رسم لایه های الكترونی ، می بینیم كه تعداد لایه های الكترونی این دو اتم برابر است، بنابراین به سراغ فاكتر بعد می رویم.
2) دومین عامل عدد اتمی است.هر چه عدد اتمی بیشتر ، بار موثر بیشتر، بنابراین بار موثر منیزیم بیشتر بوده و درنتیجه شعاع ان كوچكتر می باشد.
3) چنانچه عدد اتمی هر دو برابر بود، مانند هنگانیكه با یونها سروكار داریم، به سراغ تعداد الكترونهای لایه اخر می رویم كه هر چه بیشتر باشد، بار موثر كمتر است.


در هر تناوب از چپ به راست خواص فلزی کاهش یافته و خواص نافلزی افزایش می یابد. زیرا خاصیت فلزی یعنی خاصیت از دست دادن الکترون و خاصیت نافلزی یعنی تمایل به گرفتن الکترون. دلیل این روند هم این است که هر چه به سمت راست جدول می رویم، بار موثر هسته بر روی الکترونهای لایه آخر بیشتر می شود در نتیجه این اتمها تمایل کمتر برای دادن الکترون و درعوض تمایل بیشتر برای گرفتن الکترون پیدا می کنند.

روند تغییر شعاع اتمی در جدول تناوبی عنصرها

با حرکت از بالا به پائین در یک گروه جدول به ازای هر تناوب یک لایه الکترونی جدید به تعداد لایه های الکترونی عنصرها افزوده می شود. بنابر این شعاع اتمی در یک گروه از بالا به پائین افزایش می یابد.

در هر تناوب از چپ به راست شعاع اتمی کاهش پیدا می کند چون نیروی جاذبه ی هسته ( بار موثر هسته) بر الکترونهای لایه آخر افزایش می یابد. در حالیکه به دلیل ثابت بودن تعداد لایه های الکترونی اثر پوششی الکترون های درونی تقریباً ثابت است.

روند تناوبی تغییر انرژی یونش عنصرها

در یک گروه از بالا به پائین با افزایش اندازه اتم انرژی یونش کم می شود. در هر تناوب از چپ به راست انرژی یونش افزایش می یابد زیرا در این جهت بار موثر هسته رو به افزایش است.



روند تناوبی تغییر الکترو نگاتیوی عنصرها

الکترونگاتیوی یک اتم میزان تمایل نسبی آن اتم برای کشیدن الکترونهای یک پیوند کووالانسی به سمت هسته ی خود است. مقادیر الکترو نگاتیوی در یک گروه از بالا به پائین کاهش و در یک دوره از چپ به راست افزایش می یابد. بنابر این فلوئور بیشترین الکترونگاتیوی و سزیم کمترین الکترونگاتیوی را داراست. (در این بررسی گازهای نجیب را در نظر نمی گیریم زیرا این عنصرها به تعداد کافی ترکیبهای شیمیایی تشکیل نمی دهند). این مطلب را نیز می توان به بار موثر هسته ارتباط داد و درک نمود.


در گروه‌های جدول تناوبی، فلزات قلیایی كمترین و گازهای بی‌اثر بیشترین انرژی یونیزاسیون را دارند، زیرا فلزات قلیایی كمترین و گازهای بی‌اثر بیشترین مقدار نیروی جاذبه را بر الكترون لایه‌ی ظرفیت خود وارد می‌كند.
در طول هر دوره نیز ، معمولا از چپ به راست انرژی یونیزاسیون افزایش می‌یابد، زیرا فلز قلیایی بزرگترین و گاز بی‌اثر كوچكترین شعاع را در بین عناصر هر دوره دارند.
در هر گروه از عناصر جدول تناوبی، به طور كلی با افزایش عدد اتمی، انرژی یونیزاسیون كاهش می‌یابد، زیرا با افزایش عدد اتمی، بار مؤثر هسته نیز به تدریج افزایش می‌یابد.
البته در روند كلی تغییرات انرژی یونیزاسیون عناصر، موارد استثنایی و ظاهرا غیر منتظره‌ای به چشم می‌خورد. مثلا در مورد اتمهای بریلیم و بور، نیتروژن و اكسیژن در دوره‌ی دوم ، منیزیم و آلومینیم، فسفر و گوگرد در دوره‌ی سوم و… .این استثناها به دلایل مختلفی به وجود امده‌اند كه در اینجا مجال گفتگو در این باره نیست.

انرژی یونش : یونش به معنای خارج کردن الکترون از اتم و تشکیل یون است. یونش به انرژی نیاز دارد.

انرژی نخستین یونش : به انرژی لازم برای خارج کردن یک مول الکترون از یک مول اتم در حالت گازی که به تولید یک مول یون یک بار مثبت در حالت گازی می انجامد.

بنابراین هر چه بار موثر هسته کمتر باشد، یعنی هسته با قدرت کمتری الکترونهای لایه آخر را به سمت خود می کشند و درنتیجه انرژی کمتری برای جدا کردن الکترون مورد نیاز است و بنابراین انرژی یونش کاهش می یابد.
یکی از عواملی که سبب کاهش بار موثر هسته می شود، افزایش شعاع اتمی د یک گروه از بالا به پایین است. با افزایش شعاع اتمی و بیشتر شدن فاصله ی الکترونها از هسته، بار موثر هسته بر روی آنها نیز کاهش یافته و درنتیجه انرژی یونش نیز کاهش می یابد.